Sylwester to wyjątkowy czas radości i zabawy, ale dla naszych czworonogów może być źródłem stresu. Głośne fajerwerki, huczne imprezy i błyski na niebie, które dla ludzi są atrakcją, dla psów i kotów bywają przerażające. Trzeba to zrozumieć, większość zwierząt słyszy o wiele lepiej niż my, a huk petard potrafi wzbudzić u nich panikę, drżenie ciała czy chęć ucieczki. Już wstępnie warto więc zaplanować spokojne sylwestrowe wieczory tak, by nasi podopieczni czuli się jak najbardziej bezpiecznie.
Dlaczego Sylwester jest trudny dla zwierząt…
Hałas wystrzałów i głośnych fajerwerków bywa dla psa czy kota traumatyczny. Nagłe, głośne wybuchy mogą wywoływać u nich silny lęk, drżenie ciała i skłaniać do ucieczki przed ogłuszającym hałasem. Dla wielu zwierząt ten ciągły huk jest wręcz koszmarem… szukają wówczas schronienia pod meblami lub w kątach i bardzo ciężko je uspokoić. Typowe objawy stresu u psa lub kota to m.in.
- drżenie ciała lub dyszenie, mimo braku wysiłku,
- przyspieszone oddychanie i ślinienie się,
- ciągłe chodzenie w kółko, skulona postawa lub próby ukrycia się,
- nasilone szczekanie, wycie lub piszczenie, a czasem agresja z lęku.
Jeśli zauważysz u swojego pupila wyraźne objawy lęku, drżenie, dudnienie serca, piski czy próby ucieczki, reaguj od razu i zapewnij mu dodatkowe wsparcie i bezpieczeństwo.
Przygotowanie komfortowej przestrzeni w domu
Stwórz „azyl” w domu: Wybierz najcichszy pokój, w którym nikt nie będzie hałasować ani biegać. Ustaw tam wygodne legowisko z ulubionym kocykiem i zabawkami pupila. Jeśli zwierzę jest przyzwyczajone do transporterka czy klatki, nakryj je kocem dla wielu czworonogów to dobre schronienie. Pozostaw miski z wodą i małą porcją jedzenia blisko schronienia, by zwierzak miał pod ręką wszystko, czego potrzebuje.
Ogranicz bodźce z zewnątrz. Zamknij szczelnie okna i zasłoń rolety albo zasłony to mocno zredukuje natężenie hałasu i błysków z fajerwerków. Włącz w tle spokojną muzykę lub biały szum (np. dźwięki natury), aby zagłuszyć wybuchy petard i wprowadzić odrobinę domowego komfortu.
Poczucie bezpieczeństwa. Umieść w bezpiecznym kącie domu także koc lub poduszkę, którą pupil bardzo lubi, znajomy zapach wyciszy jego lęk. Pozwól mu samodzielnie wybrać najbardziej dla niego przytulne miejsce, np. wnękę pod łóżkiem, szafę czy łazienkę, nie przymuszaj na siłę, jeśli woli się schować. Warto też zostawić zapalone stonowane światło w pomieszczeniu, aby odciągnąć uwagę od błysków na zewnątrz.
W takim przygotowanym kąciku pies lub kot będzie miał prawdziwe schronienie. Zachęć go delikatnie do wejścia tam zanim zniknie już za oknem słońce i zaczną się wystrzały.
Znaczenie obecności opiekuna
Przede wszystkim nie zostawiaj swojego zwierzaka samego w sylwestrową noc. Już sama obecność kochającego opiekuna działa bardzo uspokajająco. Mów do pupila spokojnym, ciepłym tonem, delikatnie go głaszcz i przytul nie okazuj przy tym ani strachu, ani zniecierpliwienia. Zwierzęta są bardzo wyczulone na nasze emocje, jeśli zachowasz spokój, Twój pupil szybciej się wyciszy. Pamiętaj też, aby nie karać i nie krzyczeć na zwierzaka, gdy np. wpadnie strach i zrobi gdzieś siku czy zacznie szczekać możesz tylko pogłębić jego napięcie.
Delikatny kontakt, W trudnych momentach bądź blisko. Pogłaszcz zwierzę, pozwól mu pobyć przy Tobie, często jego ulubiona osoba w domu będzie dla niego największym oparciem. Jeśli pies lub kot usiądzie lub położy się obok Ciebie, pochyl się i mów do niego cicho, twój spokój naprawdę pomaga mu się uspokoić.
Zabawki i przekąski. W międzyczasie odwróć uwagę pupila zabawą. Daj mu gryzaka wypełnionego smakołykami, nową interaktywną zabawkę albo matę węchową, na której będzie mógł poszukać smacznych kąsków. Właśnie takie atrakcyjne zajęcia zajmują zwierzę na dłużej i pomagają mu zapomnieć o huku za oknem. Nie rozpoczynaj jednak gwałtownych zabaw, wszystko powinno być spokojne i stopniowe.
Twoja cierpliwość i ciepłe podejście są kluczowe. Daj pupilkowi tyle bliskości i zrozumienia, ile potrzebuje, czasem cisza i obecność opiekuna mówią więcej niż tysiąc słów
Przygotowania w ciągu dnia
Dzień poprzedzający Sylwestra warto spędzić na jak najbardziej normalnych aktywnościach, nie wprowadzaj rewolucji w planie dnia i zachowaj rytuały karmienia czy spacerów. Najważniejsze jednak, aby rano lub wczesnym popołudniem zafundować psu długi, energiczny spacer. Wybierz spokojne miejsce (np. park lub las), gdzie nie dochodzą jeszcze odgłosy fajerwerków. Długi spacer pomoże psu spożytkować nadmiar energii, zmęczony pies zwykle chętniej potem odpocznie i zrelaksuje się w domu. Pamiętaj jednak, by prowadzić psa na solidnej smyczy, nawet grzeczny przy normalnych warunkach może przestraszyć się wystrzału i gwałtownie zerwać do ucieczki.
Na spacerze i podczas całego wieczoru kontroluj otoczenie, unikaj zatłoczonych miejsc, trzymając psa zawsze blisko siebie. Upewnij się również, że Twój pupil jest odpowiednio zabezpieczony. Obroża z adresówką z aktualnym numerem telefonu i znacznik z mikroczipem to dziś standard bezpieczeństwa. W razie gdyby zwierzę w panice wyskoczyło za drzwi lub furtkę, łatwiej będzie je odnaleźć. Przed spacerem sprawdź także, czy masz w telefonie naładowane światło (przyda się np. do oświetlenia sobie drogi) i czy jesteś dostępny na odbiór ewentualnych połączeń, wszystko to może być ważne dla szybkiego odnalezienia zwierzaka.
Leki uspokajające ❗ tylko po konsultacji z weterynarzem
Jeśli Twój pupil reaguje na hałas wyjątkowo silnie, pomocne mogą być środki uspokajające, ale należy je stosować ostrożnie. Zawsze podawaj je wyłącznie po uzgodnieniu z lekarzem weterynarii, każdy przypadek jest inny i wymaga indywidualnego podejścia. Weterynarz może zalecić delikatne preparaty ziołowe lub specjalne tabletki na stres, a czasem (w skrajnych przypadkach) nawet silniejsze leki. Kluczowe jest jednak właściwe przygotowanie, większość tego typu środków należy podać psu lub kotu na kilka dni przed Sylwestrem, aby zdążyły zadziałać. Dlatego nie zostawiaj wizyty u weterynarza na ostatnią chwilę, jeśli decydujesz się na wsparcie farmakologiczne, najlepiej działać z wyprzedzeniem.
Do dyspozycji są także feromony uspokajające (np. w formie dyfuzorów lub sprayu) oraz naturalne preparaty wspomagające relaksację. Mogą one wspomóc poczucie bezpieczeństwa u zwierzęcia, ale warto skonsultować ich użycie ze specjalistą. Pamiętaj jednak, że żaden środek nie zastąpi obecności opiekuna i bezpiecznej przestrzeni, są jedynie wsparciem w wyjątkowo stresującej sytuacji.
Po Sylwestrze,co dalej
Gdy już szampańska zabawa się skończy, czas na poranny przegląd pupila. Sprawdź, czy nie doznał żadnych ran lub otarć (czasem zwierzęta potykają się czy wyślizgują w panice), obejrzyj łapki,mogły się zabrudzić lub przyczepić do nich resztki chemikaliów z petard. Delikatnie umyj im futerko i łapki, by usunąć potencjalne toksyny. Zwłaszcza jeśli zwierzak spacerował w pobliżu odpalonych fajerwerków, dobrze przebadaj mu pysk, wiele zwierząt ciekawością wącha i liże resztki śmieci, które mogą być niebezpieczne.
Uważnie rozejrzyj się też po terenie wokół domu, pozostałości po fajerwerkach to potencjalne niebezpieczeństwo. Ostre kawałki papieru, plastiku czy niewypały mogą zostać przypadkowo połknięte lub zranić ciekawskiego zwierzaka. Dlatego zbierz wszystkie śmieci, hukowe wkłady czy wypalone opakowania i dobrze je zutylizuj. Dzięki temu drugi dzień świąt minie już spokojnie, bez dodatkowych nieprzyjemności.
Alternatywy dla fajerwerków
Warto pamiętać, że nie zawsze trzeba stosować tradycyjne, głośne fajerwerki. Coraz więcej miast i organizatorów wydarzeń promuje „cichy sylwester”. Zamiast huków na niebie organizuje się pokazy światła, lasery, reflektory LED czy mapping, które są spektakularne wizualnie, a przy tym dużo spokojniejsze dla uszu. Dzięki takim rozwiązaniom można uniknąć stresu wśród zwierząt, a przy okazji ograniczyć zanieczyszczenia środowiska.
Jeśli jednak chcemy w domu choć trochę sylwestrowej magii, można sięgnąć po zimne ognie, są efektowne, a przy tym dużo cichsze i bezpieczniejsze niż petardy. Na rynku dostępne są też ciche fajerwerki „silent fireworks”które wybuchają bez ostrego huku. Dzięki takim pomysłom każdy, od sąsiadów począwszy na naszych pupilach kończąc, będzie miał bezpieczniejszy i spokojniejszy czas powitania Nowego Roku.
Edukacja i odpowiedzialność
Pamiętajmy, że dbanie o zwierzęta podczas Sylwestra to też kwestia naszej odpowiedzialności społecznej. Zachęcajmy rodzinę, przyjaciół i sąsiadów, by ograniczyli fajerwerki, dla wielu osób i zwierząt hałaśliwy pokaz jest prawdziwym koszmarem. W Polsce coraz więcej miast rezygnuje z masowych pokazów sztucznych ogni na rzecz cichszych pokazów laserowych. Trwają też kampanie społeczne np „Nie strzelaj w Sylwestra!” które apelują o świadome obchodzenie tej nocy.
Im więcej osób będzie uświadomionych, że fajerwerki to zagrożenie dla psów, kotów, ale też dzikich zwierząt i osób starszych, tym lepiej. Dbajmy nie tylko o swój domowy zwierzyniec, lecz także zwracajmy uwagę na otoczenie. Dzielenie się wiedzą i pozytywny przykład mogą sprawić, że Sylwester będzie radosny i bezpieczny dla wszystkich mieszkańców, i zwierząt.